Category Archives: Shtatzania

Sindroma paramenstruale


Çfarë është sindroma paramenstruale (SPM)?

Tek shumica e femrave paraqiten simptomet emocionale në formë nervoze, depresioni dhe shqetësimi

SPM apo sindromi paramenstrual është ndryshimi në funksionimin hormonal tek femrat, i cili manifestohet me paraqitjen e simptomeve emocionale, psiqike dhe fizike. Tek shumica e femrave paraqiten simptomet emocionale në formë nervoze, depresioni dhe shqetësimi.

Të shpeshta janë simptomet fizike siç janë: ngërçet, fryerja, puçrrat, gjoksi i ndjeshëm, kokëdhembja dhe marramendja. Tek disa femra paraqiten ndryshimet psiqike siç janë: harresa, mungesa e koncentrimit, apetit i shtuar dhe dëshira e zvogëluar për marrëdhënje seksuale.

Kur paraqitet SPM?

Rreth 85 % e femrave kalojnë përmes SPM çdo muaj. SPM paraqitet nga 7 gjer në 14 ditë para ciklit menstrual, pas ovulimit. Nëse në atë periudhë vie gjer tek fekondimi i qelizave vezë, vezoret ndalojnë sekretimin e estrogjenit, progjesteronit dhe niveli i këtyre hormoneve papritmas bie. Kjo ndikon në përforcimin e simptomeve të SPM-së, vdekjen e qelizave vezë të pafekonduara dhe shpie në fillimin e ciklit menstrual. Me fillim të ciklit menstrual, simptomet e SPM-së zhduken.

Çfarë shkakton simptoma të SPM?

Nuk egziston një fakt i fortë se çfarë e shkakton saktësisht paraqitjen e SPM por ekspertët pohojnë që paraqitja e SPM-së është e lidhur me sekretimin e hormoneve femërore estrogjenit dhe progjesteronit. Mendohet që këto dy hormone ndikojnë në hormonet dhe substancat tjera duke shkaktuar paraqitjen e SPM-së:

1. Seratonina

Seratonina e njohur si hormoni i kënaqësisë, ndikon në disponim, gjumë të mirë dhe krijon ndjenjën e kënaqësisë së përgjithshme. Niveli i ulët i estrogjenit në organizëm pas ovulimit është i lidhur me nivelin e ulët të seratoninës. Niveli i ulët i seratoninës shkakton depresion, nervozë dhe apetit të shtuar, që ndonjëherë bën pjesë në disa nga simptomet themelore të SPM-së.

2. Endorfina

Endorfina është enzimë që forcon ndjenjën e kënaqësisë dhe zvogëlon ndjeshmërinë në dhembje. Estrogjeni dhe progjesteroni së bashku, ndikojnë në zvogëlimin e nivelit të endorfinës në organizëm.

3. Epinefrina

Epinefrina apo adrenalina është e njohur si hormoni i stresit. Estrogjeni ndikon në nivelin e adrenalinës në organizëm, e cila ndikon në rritjen e shtypjes së gjakut dhe ndërrimit të disponimit.

4. Acidi gama aminobuterik

Acidi gama aminobuterik forcon nervozën, ndërsa progjesteroni forcon sekretimin e saj.

5. Mineralokortikoidi

Hormoni i cili rregullon nivelin e lëngjeve në organizëm dhe sekretimin e shtuar të tyre gjatë SPM ndikon në paraqitjen e fryrjes.

6. Prolaktina

Hormoni i cili forcon zhvillimin e gjoksit dhe gjëndrrave qumështore. Sekretimi i shtuar i prolaktinës gjatë SPM, rrit ndjeshmërinë e gjoksit.

Si ndikon SPM në dëshirën për marrëdhënje seksuale?

Shumica e simptomeve të SPM-së zvogëlojnë dëshirën për marrëdhënje seksuale. Sipas hulumtimit, femrat në këtë periudhë janë të pakënaqura me jetën seksuale, që zakonisht është pasojë e depresionit dhe nervozës të cilën e ndjejnë gjatë SPM.

Megjithatë, marrëdhënjet seksuale të rregullta, mund të arrijnë sekretimin e seratonës, hormonit të kënaqësisë dhe të zbusin simptomet e SPM-së.

A egzistojnë preparate të cilat zbusin SPM?

Nëse keni simptome të dukshme të SPM, konsultohuni me mjekun se cili preparat do të ju përshtatej më shumë. Mvarësisht prej simptomeve të SPM tek ju, mjeku mund të ju përshkruajë diuretikët, ilaçet kundër dhembjeve, pilulat kontraceptive apo antidepresive.

Cilat gjëra ushqimore duhen konsumuar për të zbutur simptomet e SPM?

Shmangni grickat e njelmëta dhe të ëmbla, kafenë dhe alkoholin.

Simptomet e SPM mund ti zbusni thjeshtë me anë të ndryshimit të mënyrës së ushqyerjes. Gjatë periudhës së SPM, rrisni konsumin e kompleksit të karbohidrateve të cilat ndodhen në:

• Drithëra integrale

• Bishtajore

• Pemët e arrës dhe perimet

Gjatë periudhës së SPM, më së miri do të ishte që të shmangni:

• Karbohidratet e thjeshta (ëmbëlsirat, çokolatat)

• Kafenë

• Alkoholi

• Duhanin

• Grickat e njelmëta

Virusi Human Papilloma (HPV)

Çfarë është virusi human papilloma (HPV)?

Virusi human papilloma (HPV) paraqet një grup te viruseve që shkaktojnë infeksion të lëkurës dhe mukozës

Virusi human papilloma (HPV) paraqet një grup te viruseve që shkaktojnë infeksion i lëkurës dhe mukozës tek meshkujt dhe femrat. HPV zhvillohet në qelizat e holla roze të cilat ndodhen në lëkurë, në gojë, në fyt dhe në gjenitale. Janë të njohur më se 100 tipe të ndryshme të HPV-së, të cilat ndahen në dy grupe:

1. HPV me rrezik të ulët

HPV me rrezik të ulët shkakton paraqitjen e kondillomave gjenitale. Ato janë shpesh të lidhura me tipet e HPV-së 6 dhe 11. Përveç këtyre dy tipeve, në mesin e HPV me rrezik të ulët bëjnë pjesë edhe 42, 43, 44. Së pari paraqiten në formë pikash të kuqe dhe më pastaj mund të rriten në pucërrza të kuqe, të padhimbshme.

2. HPV me rrezik të lartë

HPV me rrezik të lartë shkakton paraqitjen e dysplasias së qafës së mitrës (ndryshimet e para-kanceroze të qafës së mitrës) dhe kancerit të qafës së mitrës, nëse nuk shërohet. Zakonisht, HPV me rrezik të lartë nuk shkakton probleme shëndetsore dhe vetvetiu zhduket.

HPV me rrezik të lartë, i cili lajmërohet tërë kohën, është një nga faktorët primarë me rrezik, në paraqitjen e kancerit të qafës së mitrës. HPV me rrezik të lartë që bartet seksualisht, përfshin tipet 16, 18, 25, 26, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 69, dhe disa të tjerë.

Si bartet HPV?

HPV më së shpeshti bartet me kontakt seksual, më saktësisht me kontakt direkt me lëkurën e infektuar dhe me mukozën. Nuk ka simptome të dukshme, prandaj shpesh personat nuk e dinë se si ka ardhur deri te infektimi.

Duhet theksuar që HPV mund të bartet edhe krahas përdorimit të kondomëve, prandaj bën pjesë në një nga sëmundjet më të shpeshta që barten seksualisht.

Cilat janë simptomet e HPV-së?

Simptomet më të shpeshtë janë paraqitja e puçrrave apo kondillomave. Rrallëherë si simptom i puçrrave gjenitale lajmërohet kruarja, gjakrrjedhja dhe dhimbja. Megjithatë, në shumicën e rasteve nuk egzistojnë simptome të dukshme të HPV-së.

Simptomet mund të paraqiten pas disa muajsh apo vitesh pasi që personi ka patur kontakt me virusin. Paraqitja e simptomeve mvaret prej tipit të HPV-së i cili gjendet në organizëm.

Si bëhet diagnostifkimi i HPV-së?

Diagnostifikimi i HPV vërtetohet në bazë të rezultateve të PAPA testit apo testet në HPV, brenda të cilit merret një shtupë prej qafës së mitrës për të provuar ekzistencën e qelizave kanceroze apo para-kanceroze. Pas kësaj, mjeku juaj do të kryej, në varësi të rezultateve të testeve të bërë për kolposkopi dhe, nëse është e nevojshme, biopsi.

Si shërohet virusi HPV?

Nuk ka kurë specifike për HPV, por ekspertët rekomandojnë forcimin e sistemit imunitar, sepse në shumicën e rasteve trupi ben luftë të suksesshme vetvetiu kundër virusit.

Parandalimi, egziston një vaksinë kundër HPV, Gardasil, e cila pengon zhvillimin e tipit HPV 16 dhe 18 lloji, të cilët në shumicën e rasteve, shkaktojnë kancerin e qafës.

Për shkak të numrit të vogël të studimeve, vaksina NUK është e rekomanduar për gratë shtatzëna.

A mund të ndikojë negativisht virusi HPV në shtatzëni?

HPV nuk ndikon negativisht në shtatzëni ose në foshnje. Megjithatë, nëse keni lytha gjenital ekziston mundësia që ata të zhvillohen më shpejt gjatë shtatzënisë.

Infeksionet fajtore për sterilitet

Steriliteti është tani pjesë e jetës tonë të përditshme dhe është një nga problemet kryesore të shëndetit publik, me të cilën përballen shumë e më shumë njerëz. Çiftet, para se të fillojnë një sërë analizash nga më të ndryshmet, do të duhej të testohen për infeksionet e mundshme.

Steriliteti dhe mënyra e jetesës

Steriliteti mund të shkaktojë çrregullime metabolike, imunologjike, endokrine, mekanike dhe shumë tjera, për funksionimin e rregullt të trupit tonë. Ndikim të fortë në fertilitet ka mënyra e jetësës sonë – stresi i përditshëm, ushqimi i varfër, alkooli, duhani, një numër problemesh psikologjike, duke përfshirë edhe marrjen e tepruar të barnave të caktuara. Por një nga shkaqet kryesore që shpesh neglizhohet pa të drejtë, është infeksioni.

Fajtorët e zakonshëm

Ekspertët pajtohen se infeksionet tani janë ndër shkaqet kryesore të sterilitetit. Ky informacion ka të bëjë kryesisht me shkaqet e sëmundjeve seksualisht të transmetueshme, edhe pse në asnjë mënyrë nuk lejohet të injorohen shkaqet që nuk janë të transmetueshme gjatë marrëdhënieve seksuale.

Për shkak të pozitës tonë gjeografike dhe zvogëlimit të incidencës së patogjenëve të caktuar, është shumë e rëndësishme të dini se në çfarë duhet të kushtoni vëmendje të veçantë.

Nga shkaktarët bakterial më të rëndësishëm janë: trachomatis Chlamyidia (klamidia), mikoplazmat urogjenitale, vaginalis Gardnerella (shpesh në kombinim me Mycoplasma hominis dhe bakteret anaerobe të tilla si peptostreptokoka) dhe beta-hemolitik grupi Streptococcus B.

Shkaktarët e tillë si: pallidum Treponema (sifilis) dhe Neisseria gonorrhoeae ose gonococcus (gonorrea) tani janë shumë më pak të shpeshtë. Virusi HPV duhet përmendur (virusi human papilloma) i cili nuk është i lidhur drejtpërdrejt me zhvillimin e infertilitetit, por që mund të shkaktojë ndryshime në formën e qelizave jonormale në qafën e mitrës, rekomandohet testimi i rregullt për praninë e saj.

Trichomonas vaginalis i takon një grupi të parazitëve dhe mund të dëmtojë edhe kapacitetin riprodhues.

Rëndësia e njohjes së simptomave

Edhe pse disa infeksione kanë simptome të veçanta, pothuajse të gjithë mund të shkaktojnë të njëjtën pamje klinike ose shumë të ngjashme. Prandaj roli i mjekut është që në bazë të të dhënave të mbledhura, krijon dyshim të infeksionit dhe udhëzon trajtimin e mëtejshëm për të korrigjuar diagnozën.

Përveç inflamacionit të mitrës (vaginitis, dmth. Colpitis) ose vulvë (vulvitis), infeksionet e sistemit gjenital të femrës, përfshijnë një numër të sëmundjeve, që mund të ndodhin veç e veç ose në kombinime të ndryshme.

Inflamacioni i qafës së mitrës (cervicitis), pezmatimi i mukozës së mitrës (endometritis) dhe inflamimi në tubat fallopiane dhe vezore, shpesh e bëjnë një të tërë dhe ne e quajmë atë – sëmundje inflamatore e pelvikut. Madje 12 përqind e vajzave në adoleshencë, vuajnë nga ndonjëra prej këtyre sëmundjeve, kështu që kjo mund të rezultojë në zhvillimin e sterilitetit.

Në fakt, infeksioni që nuk është trajtuar, çon në krijimin e njollave dhe në bllokimin e tubave fallopiane, gjë që rrit rrezikun për paraqitjen e shtatzënisë jashtë mitrës dhe sterilitetin.

Anët e mira dhe të keqija të kontraceptivëve

Mbrojtja e shëndetit riprodhues përmes përdorimit të kontraceptivëve bashkëkohore është metoda më e besueshme e planifikimit familjarë

Kontraceptivët bashkëkohorë e rregullojnë ciklin dhe baraspeshën hormonale, ndërsa për një afat të gjatë zvogëlojnë rrezikun nga sëmundjet e ndryshime, paraqitjen e cistave dhe anemisë, ruajnë fertilitetin dhe në këtë mënyrë ruajnë shëndetin riprodhues të gruas.

A e dini se si quhen çiftet të cilët ndërprejnë metodat mbrojtëse kontraceptive? Prindër! Metoda është aq e rrezikshme dhe jo e besueshme sa ajo nuk duhet të përdoret, ekspertët me këtë bien dakord.

Mbrojtja e shëndetit riprodhues përmes përdorimit të kontraceptivëve bashkëkohore është metoda më e besueshme e planifikimit familjarë.

Në mënyrë që ta kuptoni cila ësjtë zgjedhja juaj e vërtetë, do të ju numërojmë anët e mira dhe të keqija të mjeteve kontraceptive të cilat janë të pranishme në rrethin tonë.

Marrëdhënia seksuale e ndërprerë

Anët e mira: Nuk ju shtrëngon prezervativi, prandaj ndjenja është më e mirë gjatë penetrimit.

Anët e keqija: Lëngu që rrjedh nga penisi para orgazmës përmban sasi të mjaftueshme të spermës për të mbarsuar një grua, pra, dmth. ndihmon në përmirësimin e natalitetit.

Numërimi i ditëve fertile

Anët e mira: Nëse zbatohen siç duhet, relativisht është e besueshme.

Anët e keqija: Herët apo vonë do të numërohen.

Tableta e kombinuar

Anët e mira: Efikase, rregullon baraspeshën hormonale dhe ciklin menstrual, problemet me vezoret policistike dhe aknet. Nëse jeni person i shëndetshëm me shprehi të shëndosha, mund ta përdorni gjer në dhjetë vite, me kontrolla të rregullta gjinekologjike. Ndikon në mënyrë preventive në ndryshimet beninje të gjirit dhe karcinomën e vezoreve në mbrendësi të mitrës.

Anët e keqija: Efektet më të shpeshta anësore janë ndryshimi i disponimit, dhimbja e kokës, të vjellat, ndjeshmëria e gjinjve, depresioni, dëshira e humbur seksuale, përgjumësia, mpirja, problemet e tretjes, dhimbja e muskujve, reaksionet alergjike, infeksione fungale … Tek gratë duhanpirëse, rreziku nga infrakti është pesë herë më e madhe, sidomos tek më të moshuarit mbi 35 vjeç dhe tek ato të cilët vuajnë nga mbipesha. Tek një përqindje e vogël e grave mund të krijohet mpiksja e gjakut në këmbë dhe në mushkëri. Tabletat mund të shkaktojnë edhe krijimin e gurëve, kanë treguar hulumtimet e reja. Nuk preferohet rrezitja, sepse krijohen njolla të errëta në lëkurë.

Diafragma

Anët e mira: Zakonisht është pa rreziqe shëndetsore.

Anët e keqija: Janë të mundshme gabimet gjatë vendosjes, por egziston mundësia që të lëvizë edhe gjatë kohës së aktit seksual. Nëse qëndron më gjatë se 48 orë në vaginë, mund të rris rrezikun nga shoku toksik.

Spiralja hormonale

Anët e mira: Zgjat tre vite. Është efikase, dhe pas heqjes së saj, gruaja shumë shpejtë mbetet shtatzënë. Rregullon gjakrrjedhjen e bollshme dhe të gjatë menstruale, shkurton ciklin dhe e bën më pak të dhimbshëm dhe të pakët, dhe mund ta përdorin edhe gratë duhanpirëse.

Anët e keqija: Mundësia e lëndimit gjatë vendosjes, mund të bie apo të ndërroj pozitën, cikli menstrual mund të bëhet më i bollshëm dhe i dhimbshëm nëse gruaja ka infeksion seksual të transmetueshëm, rritja e rrezikut të zhvillimit të procesit inflamator.

Prezervativi

Anët e mira: Nuk ka kontraindikacione shëndetsore, është i lirë dhe në dispozicion pa recetë të mjekut. Deri në një masë, mbron nga transmetimi i infeksioneve seksualisht të transmetueshme, mund të parandalojë ejakulimin e parakohshem, ndihmon në rastet e infertilitetit imunitar.

Anët e keqija: Të prirur për plasaritje, humbin efektin nëse mbahen për ditë të tëra në ambient të ngrohtë apo pranë trupit, furnizim i nevojshëm për ata që janë seksualisht aktivë.