Konceptimi: Nga veza në embrion

Konceptimi: Nga veza në embrion

 

Në momentin kur një spermatozoid i vetëm penetron një vezë të pjekur, ndodh konceptimi apo fertilizimi.Për të kuptuar më mirë procesin e jashtëzakonshëm të konceptimit, udhëtoni me ne, nga veza e vogël, duke u rritur në embrion.

 

 

 

 

 

Ovulacioni

Çdo muaj, një vezë e pjekur lëshohet nga një prej dy vezoreve të gruas – kjo quhet ovulacion.

Ovulacioni zhvillohet rreth dy javë pas ditës së parë të periudhës së fundit menstruale.

Kalimi në tubën fallopiane

Pasi veza lirohet nga vezorja, ajo udhëton në tubën fallopiane ku edhe mbetet deri sa spermatozoidi i vetëm e penetron atë gjatë fertilizimit.

Udhëtimi i mundimshëm i spermës

Mesatarja e shkarkimeve të derdhjes së spermës nga 40 – 150 milion, të cilat notojnë në rrjedhën e sipërme në drejtim të tubave fallopiane në misionin e tyre për të fekonduar një vezë. Spermatozoidet që notojnë shpejtë mund të arrijnë në vezë për një gjysëm ore, ndërsa të tjerët edhe për disa ditë. Spermatozoidet mund të jetojnë deri në 48-72 orë. Vetëm disa qindra mund të afrohen tek veza, për shkak të shumë barrierave natyrore dhe pengesave që ekzistojnë në traktin riprodhues të femrës.

Fekondimi: Sperma penetron vezën

Nëse qeliza sperme takon dhe penetron një vezë, ajo do të fekondojë vezën. Kur ndodh fertilizimi, ndryshimet ndodhin në sipërfaqen e vezës për të parandaluar spermat tjera nga penetrimi. Në momentin e fekondimit, përbërja gjenetike është e plotë, duke përfshirë edhe gjininë e foshnjes.

Qelizat fillojnë të ndahen

Veza e fekonduar fillon ndarjen me shpejtësi, duke u rritur në shumë qeliza. Ajo e lë tubën fallopiane dhe hyn në mitër tri apo katër ditë pas fekondimit.

Rrallëherë, veza e fekonduar nuk e lë tubën fallopiane, kjo quhet një shtatzëni e tubave ose shtatzëni ektopike dhe është e rrezikshme për nënën.

Implantimi

Pas hyrjes në mitër, veza e fekonduar hyn në rreshtin e mitrës ose endometrium. Ky proces quhet implantim. Qelizat vazhdojnë të ndahen.

Hormonet e shtatzënisë

HCG (Human Chorionic Gonadotropin) është hormoni që është i pranishëm në gjak, mbrenda një javë konceptimi. Është hormoni i cili detektohet në gjak apo në urinë gjatëtestit të shtatzënisë, por zakonisht duhen tre apo katër javë që nivelet e HCG-së të jenë mjaft të larta që të detektohen nga testi shtëpiak i shtatzënisë. Sekretohet nga qelizat që zhvillohen në placentë.

Zhvillimi fetal

Pas implantimit, disa qeliza bëhen placentë përderisa disa të tjera bëhen embrion. Zemra fillon rrahjet gjatë javës së pestë. Truri i bebit, palca kurrizore, zemra dhe organet tjera fillojnë të formohen. Në javën e tetëtë zhvillimit të bebit, tanimë të quajtur fetus, është 1.6 cm. Termi i plotë i lindjes zakonisht ndodh rreth 40 javëve.

Si të vie gjer tek fekondimi?

fekondimi

Çfarë është ovulimi?

Gjatë rrugës, qeliza vezë fillon të ndahet dhe kur arrin në mitër, ka rreth 100 qeliza

Gjatë dy javëve të para të ciklit menstrual, trupi juaj përgatitet të ovulojë – hormonet stimulojnë vezoret që të krijojnë dhe të lirojnë qelizën nga vezorja dhe njëkohësisht sinjalizojnë mbrendësinë e mitrës, endometriumin, që të trashet, në mënyrë që të pregatitet për qelizën vezë të pllenuar.

Lirimi i qelizave vezë – ovulimi, ndodh më së shpeshti gjatë dy javëve pas ditës së parë të ciklit menstrual por kjo mvaret nga gjatësia e ciklit, kështu që ovulimi nuk është gjithmonë në ditën e katërmbëdhjetë të ciklit. Kur vie gjer te ovulimi, qeliza vezë fillon të udhëtojë nëpër kanalin vezorë ku zakonisht fekondohet.

Çfarë ndodh pas fekondimit të qelizave vezë?

Pas fekondimit të qelizës vezë (fertilizimi), vazhdon rrugën për në mitër, dhe vendoset në mbrendinë e saj (implantimi). Gjatë rrugës qeliza vezë fillon të ndahet dhe kur arrin në mitër, ka rreth 100 qeliza, ndërsa mbrendia e saj mbushet me lëng i cili thirret blastocistë.

Blastocista ka dy shtresa të qelizave – të mbrendshme dhe të jashtme. Nga ato të jashtme do të formohet placenta, dhe nga e mbrendshmja foshnja. Diametri i blastocistës është 0.1 – 0.2 mm. Njëkohësisht krijohet edhe qesja e verdhë, e cila do të jetë burim ushqimi për foshnjen derisa të formohet placenta.

Si krijohen binjakët?

Nëse nga vezorja lirohen dy qeliza vezë dhe fekondohen me dy spermatozoide të ndara, janë krijuar dizigotët apo binjakët dyvezore, të cilët kanë material të ndryshëm gjenesh. Ata mund të jenë me gjini të njejtë apo të kundërt, mund të ngjajnë ose jo.

Nëse fekondohet një qelizë vezë dhe më vonë ndahet në dy pjesë, vie gjer tek krijimi i binjakëve identikë njëvezorë apo monozigotë. Nëse ndahet në tre pjesë, krijohen trenjakët, e kështu me rradhë…

Binjakët identikë kanë material të njejtë gjenesh, janë të gjinisë së njejtë dhe ngjajnë. Vetëm një e treta e binjakëve janë identike, gjegjësisht monozigotë.

Si ta kuptoj nëse është bërë fekondimi?

Kur vie gjer tek implantimi, qafa e mitrës bëhet më e butë, dhe mbushet me sekret të trashë i cili mbron mbrendinë e mitrës nga infeksionet. Gjatë implantimit mund të vie gjer te gjakderdhja e madhe dhe dhembja. Mos u habitni, kjo është normale, por nuk do të thotë që paraqitet tek të gjitha gratë. Shumica e grave nuk e dijnë saktësisht se kur është bërë fekondimi.

Nëse nuk ju vijnë mestruacionet në periudhën kur do të duhej, mund të kontrolloni nëse jeni shtatzënë pikërisht përmes hormonit i cili sekretohet në shtatzani – HCG. Testet të cilat përdoren për vërtetimin e shtatzanisë blehen në barnatore dhe maten me sasinë e këtij hormoni që gjendet në urinën tuaj. Këtë test mund ta bëni edhe në shtëpi.

Çfarë do të më këshillojnë mjekët, kur të kuptoj që jam shtatzënë?

Nëse shtatzania ka qenë e planifikuar, atëherë me siguri që me udhëzim të mjekut ju keni filluar me konsumimin e acidit folik në doza prej 0.4 mg në ditë – tre muaj para konceptimit. Do të vazhdoni me përdorimin e tyre gjer në javën e 12 të shtatzanisë, dhe më pas do të udhëzoheni nga mjeku se çfarë do të bëni më tej.

Kjo terapi zvogëlon mundësitë e paraqitjes së problemeve me kurriz të foshnjes.

Bebja 48 Javesh

Nëse fëmija juaj nuk është ende duke ecur tashmë, ai ka të ngjarë që të ndërmarrë hapat e tij të parë të pavarur shumë shpejt. (Në qoftë se kjo gjë nuk ndodh shpejt, mos u shqetësoni. Disa bebe krejtësisht normale fillojnë të qëndrojnë në këmbë rreth moshës 16 ose 17 muajshe).

 

Ju mund ta inkurajoni fëmijën tuaj për të ecur, duke qëndruar në këmbë ose e gjunjëzuar para tij dhe duke i zgjatur atij duart tuaja. Ose mbajini të dyja duart e fëmijës tuaj dhe vëreni atë të ecë drejt jush. Nëse ai është si shumica e fëmijëve të tjerë, fëmija juaj do ti marrë këto hapa të hershëm me krahët e tij të zgjatur anash (për ekuilibër) dhe të kthyer tek bërrylat, me këmbët e tij të kthyer jashtë, dhe me fundshpinën e tij të nxjerrë nga mbrapa (edhe kjo për ekuilibër).

 

Si gjithmonë, sigurohuni që fëmija juaj të ketë një mjedis të butë, të sigurt, në të cilin të zhvillojë aftësitë e tij të reja. Ndiqni udhëzimet standarte të sigurisë për fëmijën dhe mos e lini fëmijën tuaj asnjëherë pa mbikëqyrje. Dhe mbajeni kamerën gati!

 

Pothuajse çdo mama dhe baba ndihet i pasigurt për aftësitë e veta prindërore në një pikë ose në një tjetër. Mundohuni ti besoni instinkteve tuaja – por gjithashtu mos harroni se shumë prej aftësive tuaja (dhe besimit) vjen nga eksperienca dhe edukimi. Gjithkush bën gabime nganjëherë – kjo është mënyra se si ne mësojmë. Bëni pyetje (komuniteti ynë është një vend ideal për të filluar) ose kontrolloni më mirë gjërat kur jeni të pasigurt për diçka. Me kalimin e kohës, ju do të ndiheni më të sigurt për njohjen e nevojave të fëmijës suaj dhe aftësinë tuaj për të përmbushur ato. Pasiguria mund të mos zhduket krejtësisht, por ajo gjithashtu, është pjesë e prindërimit.

 

Një mënyrë tjetër e mirë për të marrë mbështetje dhe për të lehtësuar stresin e të qënit një prind i mirë, është që të bashkoheni me grupet për prindërit. Atje, ka të ngjarë që ju të hasni në të tjerë prindër me dyshime dhe shqetësime të ngjashme me tuajat. Thjesht duke dëgjuar dhe duke parë se si të tjerët shqetësohen dhe e humbin ekuilibrin, mund t’ju japë ju një perspektivë të dobishme. Dhe në qoftë se ju duket sikur ata janë të gjithë të përsosur, kjo është vetëm për shkak se ju jeni duke i lejuar pasiguritë tuaja të veshin atë çfarë ju shihni. Njihini më mirë ata dhe ju do të zbuloni se përfundimisht çdo mama dhe çdo baba i ka dobësitë e veta.

 

‘Gjatë udhëtimeve të gjata me makinë, ne shpesh nisemi rreth gjysmë ore para kohës së gjumit të vajzës tonë, të veshur me pizhamat e saj. Rrugët janë më të qarta në mbrëmje, dhe ajo mund të flerë me lehtësi në mënyrë që të zgjohet shpejt pas mbërritjes.’ – J.

Ndani këshillat tuaja.

 

Bebja 47 Javesh

Si po rritet fëmija juaj?

Duke qënë se fëmija juaj është perceptues dhe i kap gjërat tashmë, kjo është një kohë e mirë për të filluar e për ti mësuar fëmijës tuaj se si të ndihmojë. Theksojini fjalët “të lutem” dhe “faleminderit” dhe kthejini punët e ndryshme, si p.sh. rregullimin e lodrave, në momente gazmore, duke i kthyer ato në një lojë. Megjithëse ai ndoshta ende nuk e ka idenë e saktë të asaj që po ndodh, nuk është shumë herët për të filluar. Ndajeni detyrën në pjesë shumë të vogla. Në këtë moshë, ai ka nevojë që ju të punoni me të dhe të jeni në krahun e tij.

Jeta juaj: Zvogëlimi i faturave të majme ushqimore

Megjithëse fatura juaj e supermarketit mund të jetë një nga shpenzimet më të mëdha të familjes suaj çdo muaj, ajo është në të njëjtën kohë edhe njëra nga më të lehtat për tu zvogëluar disi. Kjo për shkak se fatura përmban shumë artikuj.

 

Para se të zgjidhni atë që blini, mendoni rreth tyre, kur jeni duke blerë. Mundohuni që të shkoni në supermarket kur partneri juaj (apo dikush tjetër) ka mundësi të kujdeset për fëmijën tuaj. Duke qenë më pak të hutuar dhe duke patur më shumë kohë, ju do ta keni më të lehtë për të blerë me kujdes, dhe për të kufizuar blerjet e nxituara ose blerjet impulsive.

 

Është gjithashtu e dobishme që të shikoni se si ju blini. Gjithmonë mbani me vete kartën e regjistrimit apo kuponin e zbritjeve (në qoftë se dyqani juaj e ofron një të tillë) dhe një listë specifike të pazarit që do bëni. Mbani një listë të ushqimeve që familja jua konsumon më shpesh dhe furnizohuni më shumë, kur çmimi është i ulët.

 

Konsideroni ndryshimin e asaj që blini. Një alternativë është që të blini ushqime në sasi të mëdha, nëse i konsumoni ato shpesh, ose nëse keni hapësirë ku mund ti ruani. Me raste, provoni alternativa të tjera në vend të mishit, të cilat përgjithësisht kushtojnë më pak. Kufizoni ushqimet e gatshme dhe komoditetet e tjera të ushqimeve – të gatuarit nga fillimi jo domosdoshmërisht të merr shumë kohë, dhe është shumë më e lirë. Për më shumë ide për të gatuarit e thjeshtë të ushqimeve familjare, shikoni recetat tona të ngrira.

 

Mundohuni të bëni pazar online në supermarketin tuaj, nëse ofrohet kjo mundësi. Ju mund ta bëni atë në një kohë që jeni e lirë, dhe nëse keni një listë, ju nuk do të jeni e hutuar nga blerjet e tjera të panevojshme, dhe nuk do të endeni lart e poshtë rradhëve të supermarketit.

 

Së fundi, shikoni ku blini. A është vërtet supermarketi i lagjies tuaj vendi më i përshtatshëm apo vendi me çmimet më të ulëta?

Këshilla për prindërit: Të thuash ‘natën e mirë’

‘Çdo natë, përpara se vajza jonë e vogël të shkojë në krevat për të fjetur, ne i tregojmë asaj emrin e ditës tjetër dhe atë që ne do të bëjmë gjatë saj. Ne mendojnë se kjo i jep asaj një ndjenjë sigurie që nuk ka të papritura të dala në minutën e fundit, të cilat mund ta mërzisin atë’ – P dhe M.

Ndani këshillat tuaja.